Nawrocki odebrał Zełenskiemu Order Orła Białego. Tak piszą o tym w Holandii

W piątek 19 czerwca 2026 r. prezydent Karol Nawrocki ogłosił, że odbiera prezydentowi Ukrainy Wołodymyrowi Zełenskiemu Order Orła Białego - najstarsze i najwyższe polskie odznaczenie państwowe. To dopiero drugi taki przypadek w ponad trzystuletniej historii orderu. Sprawa szybko stała się tematem międzynarodowym i trafiła również do holenderskich serwisów informacyjnych.

Co się stało

Bezpośrednim powodem była zgoda strony ukraińskiej na nadanie jednej z jednostek Sił Zbrojnych Ukrainy honorowej nazwy „Bohaterów UPA". Ukraińska Powstańcza Armia odpowiada za rzeź wołyńską z 1943 r., w której zginęło około 100 tysięcy polskich cywilów. Nawrocki, jako wielki mistrz Orderu Orła Białego, uznał, że uhonorowanie UPA przekracza granicę, której „w relacjach polsko-ukraińskich przekraczać nie wolno". Zełenski otrzymał to odznaczenie w 2023 r. od ówczesnego prezydenta Andrzeja Dudy.

Prezydent zaznaczył, że jego decyzja „nie jest przeciwko narodowi ukraińskiemu" i nie zmienia strategicznego wsparcia Polski dla Ukrainy w wojnie z Rosją.

Jak relacjonują to media w Holandii

Publiczny nadawca NOS opisał sprawę rzeczowo: wyjaśnił holenderskim czytelnikom, czym była UPA i dlaczego temat jest w Polsce tak drażliwy, przytaczając liczbę około 100 tysięcy zabitych polskich cywilów. NOS zacytował zarówno uzasadnienie Nawrockiego, jak i reakcję Kijowa, który nazwał decyzję „błędem strategicznym".

Radiowy serwis BNR Nieuwsradio ujął rzecz krótko - jako wycofanie odznaczenia „po dyplomatycznej awanturze" między Warszawą a Kijowem. Z kolei dziennik Reformatorisch Dagblad już pod koniec maja informował o samym zamiarze prezydenta, zanim zapadła ostateczna decyzja.

Szeroko temat omówił niderlandzkojęzyczny, belgijski nadawca VRT (oglądany także w Holandii). Przekazał słowa Nawrockiego, który nazwał decyzję Kijowa „skandaliczną" i wyrazem „skrajnej niewdzięczności", a gloryfikowanie UPA - dowodem, że Ukraina „mentalnie nie jest jeszcze gotowa" na europejską rodzinę. VRT przypomniał też ostrożne stanowisko premiera Donalda Tuska, dla którego całe zdarzenie jest „niepokojące".

Wspólny mianownik holenderskich relacji jest taki, że media nie opowiadają się wyraźnie po żadnej ze stron. Pokazują spór jako groźne pęknięcie między dwoma państwami, które łączy opór wobec Rosji - i powtarzają najczęściej przewijającą się ocenę, że na konflikcie skorzystać może przede wszystkim Moskwa.

Reakcje

Zełenski odpowiedział, odsyłając order do Warszawy i publikując zdjęcia przesyłki. Stwierdził, że skoro odznaczenie może pozostawać w gronie postaci takich jak Katarzyna II czy Gerhard Schröder, Ukraina nie zamierza prowadzić dalszego sporu. Podziękował przy tym sojusznikom wspierającym Ukrainę. Szef ukraińskiej dyplomacji Andrij Sybiha nazwał decyzję Polski „błędem strategicznym" i zapowiedział zwrot własnego polskiego odznaczenia.

W Polsce reakcje podzieliły scenę polityczną. Politycy opozycji (m.in. z Konfederacji) decyzję pochwalili. Część polityków koalicji rządzącej ostrzegała przed jej skutkami - premier Donald Tusk ocenił, że „konflikt między Polską a Ukrainą cieszy Putina i szokuje naszych sojuszników". Niezadowolenie z decyzji wyraził także ambasador Niemiec w Polsce.

Tło: order odebrany drugi raz w historii

Order Orła Białego ustanowiono w 1705 r. Pozbawienie go to wydarzenie wyjątkowe - wcześniej zdarzyło się tylko raz, gdy odznaczenie utracił Wincenty Witos na mocy wyroku sądu w procesie brzeskim (order później mu przywrócono). Cała sprawa rozgrywa się tuż przed zaplanowaną w Gdańsku konferencją poświęconą odbudowie Ukrainy, co dodatkowo komplikuje sytuację dyplomatyczną.